In Nederland is de landbouw een belangrijke bron voor de uitstoot van ammoniak (NH₃), lachgas (N₂O), stikstofoxide (NO), methaan (CH₄) en fijnstof (PM₁₀ en PM _2,5 ). Veel van die stoffen zijn schadelijk. Lachgas en methaan zijn broeikasgassen en dragen zo bij aan opwarming van de aarde. Ammoniak en stikstofoxide dragen bij aan vermesting en verzuring van de bodem. En fijnstof tast de gezondheid aan.

Om de emissie van ammoniak te bepalen, is in 2009 in opdracht van de overheid een rekenmethodiek National Emission Model for Agriculture (NEMA) ontwikkeld. Met die methodiek kun je aan de hand van gegevens uit de Landbouwteling de NH₃-emissie berekenen uit stallen en mestopslagen. Het in oktober verschenen rapport 'Emissies naar lucht uit de landbouw in 2015' laat zien dat de ammoniakemissies in 2015 vrijwel gelijk is aan de emissie uit 2014.

Ammoniakemissie

De ammoniakemissie uit dierlijke mest, kunstmest en overige bronnen in 2015 bedroeg 117,6 miljoen kg NH₃. In 2014 was die emissie 117,3 miljoen kilo. 6,6 miljoen kg NH₃ is afkomstig van hobbybedrijven, mest gebruikt door particulieren en natuurterreinen. Dat getal is in beide jaren nagenoeg gelijk gebleven. De emissie uit de landbouw is de emissie voor 2014 berekend op 110,7 miljoen kg en voor 2015 op 111,0 miljoen kg NH₃.

In de landbouw nam de uitscheiding van stikstof toe, voornamelijk door uitbreiding van de melkveestapel, maar door meer emissiearme huisvesting, een grotere mestafzet buiten de landbouw en een groter aandeel mestinjectie bij mesttoediening resulteerde dit niet in hogere ammoniakemissies.

Lachgas

Door die uitbreiding namen andere emissie wel iets toe. De emissie van lachgas (N₂O) bedroeg in 2015 20,6 miljoen kilo, een jaar eerder 20.0 miljoen kilo. De emissie van stikstofoxide (NO) nam toe van 17,8 naar 18,7 miljoen kg. En de emissie van methaan nam toe van 503 tot 520 miljoen kg. Ook de emissie van fijnstof nam licht toe van 6,4 miljoen kg PM₁₀ tot 6,5 miljoen kg door een toename van het aantal stuks pluimvee. De emissie de veel fijnere fijnstofdeeltjes PM _2,5 bedroeg in beide jaren 0,6 miljoen kg.

Daling

Het rapport meldt dat de ammoniakemissie uit dierlijke mest en kunstmest sinds 1990 met twee derde gedaald, vooral door een lagere stikstofuitscheiding door landbouwhuisdieren en emissiearme mesttoediening. Ook de emissies van lachgas en stikstofoxide daalden in dezelfde periode, maar minder sterk (35% respectievelijk 40%) door de omschakeling van stalsystemen met dunne naar vaste mest bij pluimvee. Tussen 1990 en 2015 daalde de emissie van methaan met 14% door een afname van de dieraantallen en hogere efficiënties van melkvee.

(Bron foto: Pixabay)

Emissies stikstof in 2015 iets hoger dan in 2014