Wageningen Marine Research bestudeert al meer dan 20 jaar de ecologische ontwikkeling van acht droogvallende mosselbanken in het oostelijk deel van de Nederlandse Waddenzee. Het gaat om het volgen van de jaarlijkse veranderingen in bankoppervlak, mosselbedekking en veranderingen in de mossel-, oester- en overige schelpdierpopulaties. Een groot deel van de onderzochte banken blijken zich goed te kunnen handhaven, zo blijkt uit het onderzoeksrapport. Het onderzoek wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.

Stabiel

Een groot deel van de in dit onderzoek onderzochte mosselbanken (acht stuks) hebben zich, door onder andere periodiek terugkomende mosselbroedvallen, sinds de start van het onderzoek kunnen handhaven. Sommige mosselbanken zijn reeds meer dan 20 jaar aanwezig op min of meer dezelfde plek. Ook de randen van de banken blijken, voor grote delen van de mosselbank, opvallend stabiel te zijn.

Er zijn echter ook meer dynamische bankdelen die zich uitbreiden door verschuivingen na storm(en) en/of na een goede zaadval en bankdelen die weer uiteenvallen onder invloed van dezelfde stormen en predatie door onder meer vogels. Door verschillen in bankstructuur, lokale verschillen in zaadval, storm-invloeden en predatiedruk is langjarige bankoverleving niet vanzelfsprekend. Zo zijn de afgelopen periode een aantal banken - verdwenen nadat deze ongeveer 5 tot 10 jaar aanwezig waren.

Japanse oester

Japanse oesters worden inmiddels op alle in dit programma onderzochte mosselbanken aangetroffen. Als gevolg van de vestiging van Japanse oesters neemt de mosselbiomassa op de banken af en mosselen lijken ook minder groot te worden. Na een goede oesterbroedval in 2014 in twee mosselbanken op Rottumerplaat en Rottumeroog en een succesvolle oestergroei in de jaren erna, domineert de Japanse oester momenteel de schelpdierbiomassa van de meeste van de hier onderzochte banken. Echter, in geen van de banken zijn de mosselen geheel verdreven.

Het is nog niet duidelijk of het effect van oesters op de mosselpopulatie uitgewerkt is. Mogelijk worden de mosselen in de toekomst alsnog verdreven door de Japanse oesters. Het is echter ook mogelijk dat Japanse oesters de aanwezigheid van mosselen faciliteert waarbij ze bescherming bieden tegen predatie en erosie.

Toename mosselbanken

Uit de jaarlijkse inventarisatie naar het bestand aan litorale mosselbanken in onder andere de Waddenzee blijkt dat 2016 een erg goed (mossel)broedval jaar was. Er hebben zich in dat jaar veel nieuwe mosselzaadbanken gevormd. Dit heeft ertoe geleid dat het totaal areaal aan droogvallende mossel- en gemengde mossel-oesterbanken in de Waddenzee flink in 2017 is toegenomen tot bijna 4.000 ha.

Bron: Kennis Online

(Bron foto: Shutterstock )

Mosselbanken in oostelijk deel van de Waddenzee weten zich te handhaven